Overleven èn voortbestaan

0

De ‘zin van het leven’, we moeten het er hoog nodig over hebben. En dan bedoel ik niet mijn of jouw leven met een scala aan persoonlijke wensen, nee, ik wil het hebben over de ‘zin van ons aller bestaan’, de objectieve betekenis. 

Eerst maar even terug naar waar we vandaan komen, de mens is een evolutionair voortbrengsel. Goed om te weten, evolutie kent geen doel, daar is men het over eens. Een ‘doel’ zou een ‘eindig’ proces inhouden en dat  is niet het geval bij evolutionaire processen, die zijn continue en ongestructureerd, er zit geen plan achter. Evolutionaire processen worden aangejaagd door een levenswil, aan te duiden als de ‘survival of the fittest’. Dat wil zeggen het in de tijd aanpassen aan de natuurlijke omstandigheden.

Goed, evolutie heeft dan weliswaar geen einddoel, maar door de levensdrang zijn evolutionaire processen wèl doelgericht. Er is zelfs sprake van een tweeledige doelgerichtheid. Enerzijds is dat het dagelijks overleven van het organisme, zeg maar het veiligstellen van de eerstvolgende maaltijd, anderzijds gaat het om het voortbestaan van de soort, in ons geval is dat de mensheid. Dit overleven en voortbestaan zijn complementair aan elkaar, het is het wezen van evolutionaire processen. Als de balans verstoord raakt, kan uiteindelijk het voortbestaan in gevaar komen.

Voor de mensheid is de continuïteit, het voortbestaan niet geheel zeker. De homo Sapiens onderging ooit de mutatie van een geheugen en kan met deze verworven eigenschap zijn eigen toekomst bepalen. Dat leidde in de  relatief korte periode van de menselijke geschiedenis tot onze huidige neoliberale context. Het bracht welvaart (overigens niet voor allen), maar inmiddels stapelen de nadelen zich op. Probleem is de focus op het kortetermijndenken, het consumentisme. Het lange termijnperspectief is uit het oog verloren, sterker, het wordt  zelfs ontkend. Individueel belang valt niet samen met een algemeen belang, het conflicteert en de balans is al behoorlijk verstoord. De massaliteit van het ongebreideld consumeren, zeg maar het individueel overleven, heeft desastreuze gevolgen voor het voortbestaan, de aarde raakt uitgeput, de menselijke leefomgeving komt in gevaar.
Is de mens eigenlijk wel in staat het tij te doen keren? Al was het maar in het belang van onze kinderen en kleinkinderen.

De mens onderging ooit de mutatie van het geheugen en kan  rationeel denken. Ligt daarmee ook de verantwoordelijkheid voor het voortbestaan van de mensheid bij de individuele mens?
Oktober 2022
=

N.B.
Het thema overleven en voortbestaan is onderwerp in mijn boek ‘De Evolutionaire Stempel’. Voor het afbouwen van het neoliberalisme en overgaan naar een circulaire economie is draagvlak noodzakelijk en voorafgaand daaraan bewustwording. Vandaar mijn pleidooi voor  ‘Burgerschap’. 

 

Over de auteur

Wat vind jij ervan? Laat het maar weten

%d bloggers liken dit: