Kiesdrempel en terrorisme

1

Bij de verkiezingen van 17 maart 2021 komt er een veelheid van partijen in de Tweede Kamer. Het is een logisch gevolg van ons kiesstelsel van evenredige vertegenwoordiging met een lage kiesdrempel. Op de (die vermaledijde) NPO zag ik al een peiling onder het volk, een meerderheid vindt de drempel te laag. Wees er voorzichtig mee.

Kiesstelsel

De meeste landen om ons heen kennen een zogenaamd meerderheidsstelsel, waarbij het grondgebied geografisch is ingedeeld. In districten wordt een afgevaardigde gekozen met de meeste stemmen, hetzij de helft plus 1. Groot nadeel is dat alle verliezers, de andere helft van die min 1, nìet vertegenwoordigd zijn. Het is òf het één òf het ander, meer smaken zijn er niet. Voordeel is dat direct met regeren kan worden begonnen, ellenlange discussies in het parlement worden vermeden. Prima, of je daar blij mee moet zijn is een tweede.
Daar komt nog iets bij, als een kandidaat in voldoende districten nipt weet te winnen, kan het gebeuren dat de uiteindelijke winnaar niet de meeste stemmen of de popular vote hebben. Dat gebeurde in 2016 in de VS bij de verkiezing van Trump, qua aantal had Hillary Clinton ruim 3 miljoen stemmen meer. 

In het Nederlandse stelsel is de Tweede Kamer een exacte afspiegeling van het stemgedrag van het volk, een gigantisch voordeel. Nadeel van de lage kiesdrempel is een veelheid aan partijen, ellenlange discussies en een soms moeizame coalitievorming. In theorie zouden er zelfs 150 afzonderlijke partijen in de Kamer kunnen zitten. So what? Ons kiesstelsel sluit naadloos aan bij het poldermodel van inspraak en overleg.

Extremisme, terrorisme 

Een kiesstelsel van evenredige vertegenwoordiging is een solide buffer voor uit de hand lopende onvrede en conflicten. Alle meningen, ook de extreme, zijn in het parlement vertegenwoordigd, iedereen kan zijn zegje doen. Ook naar de oppositie wordt geluisterd.
Naar aanleiding van de aanslagen van 9/11 in Amerika, ontwikkelde Fathali Moghaddam de ‘Staircase to terrorism’, de trap naar terrorisme. Het is een analytisch hulpmiddel, er worden een 5-tal treden onderscheiden:

    1. Het ervaren van oneerlijkheid.
    2. Het ontbreken van opties voor verbetering.
    3. Het aanwijzen van een vijand en bereidheid tot geweld.
    4. Een ondersteunende ideologie/organisatie; de aanhangers zijn geïsoleerd. 
    5. Er wordt overgegaan tot terreur.

De eerste trede, het ‘ervaren van oneerlijkheid’ is een menselijk gegeven, kijk maar op Twitter. Of lees de Telegraaf. De tweede trede is direct al cruciaal, want als er geen opties voor verbetering zijn, kan dit een opmaat zijn naar radicalisering. En òf dat gebeurt, hangt sterk af van de kwaliteit van de betrokken samenleving. In ons land wordt onvrede en afwijkend gedrag preventief gekanaliseerd door buurtagenten en het theedrinken.

Er werden hier (nog!) geen grote aanslagen gepleegd, waarschijnlijk heeft ons kiesstelsel daarin een belangrijke rol. Alle ideologieën, ook de extreme tegenpolen, zijn in de Tweede Kamer vertegenwoordigd. Onvrede wordt gehoord, er zijn legale mogelijkheden voor verbetering. Dat is in de landen om ons heen met meerderheidsstelsels niet, of in mindere mate het geval, daar vonden de grote terroristische aanslagen plaats, daar blijft de frustratie op straat, in obscure kelders. De weg naar geweld is dan vrij kort.

Als er geen buffer is om onvrede te absorberen, kan gemakkelijk de derde trede worden beklommen, namelijk het aanwijzen van ‘een vijand’. Het zondebok-mechanisme (van René Girard) treedt in werking, de frustratie moet zich ergens op richten. Voor sommigen is dat het voorportaal naar actie.
De onvrede van de ‘viruswaanzinnigen’ kreeg via een corona-ontkennende politieke partij een uitweg naar het parlement. Gelukkig maar, die laatste trede naar geweld werd (nog!) niet beklommen.

=

Reageer of deel.
Abonneer je op nieuwe berichten per e-mail in de Lower Footer van deze site.

Dit artikel is gebaseerd op mijn boek ‘De Evolutionaire Stempel’ 
Hierin worden religie, complottheorieën, ISIS, @MeToo, geweld, oorlog, conflicten, terrorisme, COVID-19, het zondebokmechanisme, het neoliberalisme en nog wat dingetjes verklaart. En uiteraard een oplossing.

Terug naar de homepage 

 

 

Over de auteur

1 reactie

  1. Dank Ybo. Ook ik vond dat er te veel partijen zijn maar dit duidelijk uitgelegd stukje geeft er een andere kijk op…
    Groet, Ria

Wat vind jij ervan? Laat het maar weten

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: