Synopsis

Synopsis

Het boek ‘De Evolutionaire Stempel’ beschrijft en verklaart  aan de hand van  menselijk gedrag hoe en waarom bepaalde gebeurtenissen plaatsvonden. Ofwel, hoe wij als samenleving zover zijn gekomen. Het is een goede manier om je eigen positie op dit moment op deze plek in de wereld te bepalen. Er zijn enkele beslissende momenten: 

De ‘mutatie’ van het geheugen. De mens kan daarmee reflecteren, evalueren, anticiperen en daarmee zijn eigen lot bepalen. Ongeacht natuurlijke omstandigheden waaiert de mens over de aardbol uit.

De menselijke intelligentie betaalt zich snel uit in de Agrarische Revolutie.  Landbouw en  eigendom (van een stukje land) impliceert hebzucht en dat is tot op de dag van vandaag bepalend voor de sociale structuur; vanwege de erfopvolging wordt 1 enkele vrouw aan de man verbonden.

Religie is in feite een systeem van sociale regelgeving. Dat maakte het  mogelijk om met velen samen te leven. Ook ‘vreemden’ met hetzelfde ‘geloof’ kunnen worden vertrouwd.  

De periode van de Verlichting met nieuwe ideeën en ideologieën markeert  de overgang van religieuze samenlevingsregels naar wereldlijke wetten binnen een sociaal contract. Want ook op deze manier kan met velen worden samengeleefd. 

De Industriële Revolutie brengt via een voortgaande arbeidsdeling (een mate van) materiële welvaart.

Ongebreideld consumeren en een economie gericht op groei, leidt tot de huidige neoliberale context. Door globalisering en massaliteit lopen we tegen grenzen aan. Is de mensheid in staat een oplossing aan te dragen? Probleem is dat menselijk gedrag nog steeds wordt bepaald door evolutionaire kenmerken: 

  • De biologische ongelijkheid wordt geprojecteerd op de sociale ongelijkheid, te herkennen in politieke tegenstellingen en  discriminatie.
  • De evolutie heeft weliswaar een doel (overleven), echter een plan ontbreekt. Planloosheid impliceert normloosheid. 
  • De primitieve mens beschikte over een korte termijnperspectief, voor een eerstvolgende maaltijd was dat ook niet  nodig. Bij de moderne mens is dit tot 30 jaar opgerekt, de duur van een hypotheek. 
  • De primitieve mens had (logischerwijze) een natuurlijke angst voor vreemden. Hij moest nog leren met velen samen te keven. 
  • De mens is een ‘vluchtdier’, zonder grote kaken of klauwen voortdurend alert. In onze tijd is het gevaar dreigend nieuws, ‘vreemden’ pikken alles in. 
  • De werking van het testosteron als katalysator van alle eerder genoemde kenmerken. Meestal goedschiks, soms kwaadschiks en het zijn altijd mannen in de productieve periode van hun leven. 


Een 2-tal conclusies:
‘Samenwerking en solidariteit is het menselijke antwoord op de ongestuurde en ongestructureerde evolutie.’
‘De kwaliteit van samenlevingen kun je afmeten aan de mate waarin evolutionaire eigenschappen zijn gekanaliseerd.’ 

De afsluiting is de ‘Politieke Paragraaf’. Want wat ìs nu precies politiek rechts en politiek links? En welke kant gaan we op? Wat laat het ‘Klimaatspel’ ons zien? 
Bij verkiezingen is bijna 70% van het electoraat zwevend, ongeveer 2/3e heeft vooraf geen idee hoe de toekomst van ons allen te bepalen. Het boek eindigt met een pleidooi voor een ‘opleiding tot burgerschap’.

Terug naar De Evolutionaire Stempel