China First

Recentelijk bood China hulp aan landen met corona problemen. De berichten werden nogal met wantrouwen bejegend, de gedachte was ‘daar zit natuurlijk wat achter’.

Zelfs de ambassadeurs van de VS en China vlogen elkaar bijkans in de haren

Cargo Cults

Ik waande me pakweg 50 jaar terug in de collegebanken bij de behandeling van de zogenaamde ‘cargo cults’. Dit fenomeen speelde In Melanesië zo eind 19e eeuw. De lokale eilandbevolking leefde in de stellige overtuiging  dat overleden voorouders per schip allerlei goederen zouden komen brengen. Dit groeide uit tot de cargo cult. Wij noemen dit een primitief geloof.

De verklaring was simpel, niet de voorouders, maar het zouden de Europese kolonisten zijn geweest die ooit westerse luxegoederen hadden aangevoerd.

1421

Heel veel later las ik ‘1421’ van Gavin Menzies. Veelzeggend is de ondertitel ‘Het jaar waarin China de Nieuwe Wereld ontdekte.’  China verkeerde in een periode van ongekende culturele en wetenschappelijke bloei. Men beschikte over gevorderde navigatietechnieken gebaseerd op de astronomie.

In dat jaar vertrok een vloot van meer dan 100 schepen voor een reis rond de wereld. Dus veel eerder dan de Europeanen. Het bracht de Chinezen via zuidelijk Afrika tot aan Noord- en Zuid Amerika, Antarctica en zelfs Australië. En dus ook werd  Melanesië aangedaan.

Op dit verhaal is best wel iets af te dingen, maar wat mij bijbleef is dat Menzies expliciet vermeldt dat het ging om kennis te maken met de wereld, uit nieuwsgierigheid. Niet te om veroveren. In de ruimen van de schepen lagen geschenken, de verworvenheden van de Chinese cultuur.

Was dat de oorsprong van de cargo cults

Andere filosofie

Eveneens veel later begreep ik iets meer van het Confucianisme, het Boeddhisme en Taoïsme. Het zijn geen godsdiensten, het zijn inclusieve sociale leefregels, niemand wordt uitgesloten.

Dit in flagrante tegenstelling tot de meer agressieve monotheïstische religies als het jodendom, het christendom en de islam. Hier zijn geopolitieke voorwaarden in het geding. Buiten de inwoners van het Beloofde Land, het Heilige Roomse Rijk en het Kalifaat, worden vreemden gelijk al gezien als vijand. Onze geschiedenis wijst het uit, de Europeanen gingen de wereld rond om wèl te veroveren.

Ik kan wat Nederland betreft hier nog wel iets aan toevoegen. Max Weber legde in 1905 een verband tussen de protestantste ethiek en de geest van het kapitalisme. Het sober leven en de winst opnieuw investeren bracht juist het kapitalisme tot ontwikkeling. Het bepaalde onze denkwijze, het bepaalde onze handelwijze. 

Onwillekeurig moest ik ook denken aan Trump met zijn quid pro quo, het voor wat hoort wat. Dat ìs het neoliberale denken. En als je er niets voor terugkrijgt, dan ook geen cent naar Griekenland. Of naarItalië. En ook niet naar Groningen. 

Als China inderdaad hulp verleent en daar iets voor terugverlangt, dan klopt het toch. Het is dan ook daar China First. Dat hebben ze dan wel in pakweg 40 jaar tijd geleerd. Afgekeken natuurlijk.

Ybo van den Beukel