De 4 vragen van Immanuel Kant

0

De Duitse filosoof Immanuel Kant vatte de wetenschap van de Filosofie samen in een 4-tal vragen (*). 
Ik kan de verleiding niet weerstaan, dit zijn mijn antwoorden. 

1. Wat kan ik weten?

Evolutionaire processen hebben weliswaar een doel, leven en overleven, maar er is geen plan.
Wij mensen zijn in feite een schitterend ongeluk, wij kunnen reflecteren, evalueren en anticiperen.
Die gave betaalde zich snel uit, door de Landbouw Revolutie, wetenschap, medische zorg en uitvindingen kon de mens zich onafhankelijk van natuurlijke omstandigheden over de aardbol verspreiden.
De evolutionair meegegeven persoonlijke overlevingsdrang is inmiddels een bedreiging voor de leefomgeving. Door consumentisme en individualisme lopen we tegen grenzen aan.
Echter, het met velen ‘samenleven’, het belang van gezamenlijke overleving werd van nature niet meegegeven, dat moet telkens opnieuw worden geleerd.
De geschiedenis wijst het uit, het is steeds twee stappen vooruit en een stap achteruit.


2. Wat moet ik doen?

Het moge duidelijk zijn, het ongebreideld consumeren van ‘meer en beter’ dient te stoppen. De focus moet worden gericht op ons gezamenlijk voortbestaan, op de overleving van de mensheid.
Een dergelijke heroriëntatie begint met inzicht.
Mijn bijdrage was het schrijven van ‘De Evolutionaire Stempel’. 


3. Wat mag ik hopen?

De geschiedenis wijst uit dat samenwerking en solidariteit doeltreffende menselijke antwoorden zijn op de ongestuurde evolutie. Het heeft ons gebracht tot waar we nu zijn. Ik hoop dat de ‘mensheid’ in staat is de individuele ‘survival of the fittest’ van het neoliberalisme in te wisselen voor de gezamenlijke ‘survival of all’. En daarbij, ik hoop dat we op tijd zijn.


4. Wat is de mens?

Hoe staan we ervoor? Wat is vandaag ons aller uitgangspositie? Je kunt zeggen dat de kwaliteit van samenlevingen is af te meten aan de mate waarin primitief gedrag is gekanaliseerd.
Door de ontsnapping aan ongestructureerde evolutionaire processen, werd de mens ‘veroordeeld’ om niet alleen over zijn eigen lot te beslissen, maar ook over de toekomst van de mensheid.
Een hele verantwoordelijkheid. Hoog tijd voor een heroriëntatie.

* Het is in het Filosofie Magazine een vaste rubriek met gastauteurs.

Terug naar Home

 

Over de auteur

Wat vind jij ervan? Laat het maar weten

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.