Complottheorieën

0

Een kort filmpje over nepnieuws en complottheorieën, ik kwam het tegen op Twitter: een dame zei in volle overtuiging: ‘ik geloof niet in feiten’. Lubach liet het nog even zien in de uitzending van 18/10.

Wat zegt ze nu eigenlijk? Het duurde even voordat het kwartje viel, een feit is toch een feit? Hoe kun je dat niet geloven? Of zelfs niet aannemen? Feiten zijn verifieerbare waarheden. Toch?

Waarheid en feiten

Waarheid en feiten staan zo nu en dan op gespannen voet met elkaar. Edmund Gettier had geen publicaties op zijn naam staan en om de Universiteit van Detroit enigszins tevreden te houden, drongen collega’s erop aan iets in te leveren. In 1963 komen er 3 kantjes getiteld ‘Is justified true belief knowledge?’: is gerechtvaardigd waarlijk geloof hetzelfde als kennis?

Het ‘Gettier Probleem’ werd een klassieker in de filosofie: Frederik wil weten hoe laat het is, hij kijkt op de klok die 12 uur aanwijst. Frederik zegt dat het 12 uur is, dat is een feit, een gerechtvaardigd geloof. Echter, de klok staat al enkele dagen stil, hij weet dat niet. Bij toeval is precies 12 uur. Dat is het moment van de waarheid. Een minuutje later niet meer. 

Oorzaak gevolg

De ‘feiten dame’ op Twitter haalde nog iets naar boven, een grove onachtzaamheid  tussen enerzijds een causaal verband (oorzaak-gevolg) en anderzijds correlatie. Feiten versus waarheid: het geboorteniveau ligt op het platteland hoger dan in de stad. Op het platteland komen meer ooievaars voor dan in de stad. Conclusie, de ooievaar is van invloed op het geboorteniveau. Dit is uiteraard een correlatie, twee gebeurtenissen worden onterecht als oorzaak en gevolg gezien.

Dat soort redenaties kennen we wel, het wordt politiek uitgebuit, ‘asielzoekers nemen onze huizen in’ en ‘Marokkanen zijn criminelen’.

Nepnieuws en complottheorieën

De social media zitten vol met nepnieuws en complottheorieën. Hoe dat te onderscheiden?

Als je je bewust bent van het Gettier Probleem en het verschil kent tussen causaliteit en correlatie, ben je met een beetje nadenken al een heel eind.

Helaas, voor Frederik en de dame die niet in feiten gelooft, het is inmiddels 1 minuut na 12uur.

Ybo van den Beukel
oktober 2020

 

Reageren en delen worden op prijs gesteld.
Of stuur me een directe e-mail

 

NaBerichtje

Het onderkennen van waarheid, kennis, feiten en causaliteit zijn verworvenheden van het ‘menselijk brein’. Ooit werden donder en bliksem gezien als een strijd tussen de goden, we zijn weer terug bij af, nu is het Bill Gates. Dat  complotgedoe is een stap terug.

Waar komt het vandaan?
De corona-feestvierders in Den Haag zijn echt iets van deze tijd.

Wat is de oorzaak?
Het ligt voor de hand: ook de moderne mens heeft nog last van De Evolutionaire Stempel.

Hoe op te lossen?
Er is maar 1 oplossing: opvoeding en onderwijs. Vandaar mijn Pleidooi voor burgerschap.

Share.

Wat vind jij ervan? Laat het maar weten

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.